Hoe de rekenvolgorde loopt
De vrijstelling komt niet als eerste aan de beurt. Eerst bepaal je je winst uit onderneming. Daar gaat de ondernemersaftrek vanaf — de verzamelnaam voor onder meer de zelfstandigenaftrek en, voor starters, de startersaftrek. Pas over het bedrag dat dan overblijft rekent de aangifte 12,7% als vrijgesteld.
De cijfers
| Onderdeel | 2026 | 2027 | Status |
|---|---|---|---|
| Mkb-winstvrijstelling | 12,7% | 12,7% | Werkverwachting |
| Zelfstandigenaftrek | €1.200 | €900 | Wettelijk vastgelegd |
| Startersaftrek | €2.123 | Daalt verder, vervalt in 2028 | Aangekondigd |
| Maximaal aftrektarief | 37,56% | Volgt de schijven | Volgt op Prinsjesdag |
| Stakings- en meewerkaftrek | Volledig | Met 75% verlaagd | Aangekondigd |
Rekenvoorbeeld bij €80.000 winst
Winst €80.000, min zelfstandigenaftrek €900 = €79.100. Daarvan is 12,7% vrijgesteld: €10.046 blijft onbelast. Het belastbare bedrag wordt €69.054. Tegen het tarief van de tweede schijf scheelt die vrijstelling ruwweg €3.770 aan inkomstenbelasting.
Ter vergelijking: in 2026 was de zelfstandigenaftrek €1.200, dus het vrijgestelde bedrag lag met €10.008 vrijwel gelijk. De vrijstelling zelf blijft dus stabiel; het is de dalende zelfstandigenaftrek die de belastbare winst optilt.
Waarom dit de rechtsvormvraag raakt
De mkb-winstvrijstelling geldt alleen voor ondernemers in de inkomstenbelasting: eenmanszaak, vof, maatschap. Een BV kent hem niet — die betaalt vennootschapsbelasting over de volle winst, in 2026 en naar verwachting ook in 2027 tegen 19% tot €200.000. Bij de vergelijking tussen beide rechtsvormen hoort deze post er dus altijd bij. De vergelijking staat uitgerekend op Het omslagpunt in 2027.
Wat je dit najaar meeneemt
Twee dingen worden in 2027 relatief belangrijker nu de ondernemersaftrek krimpt: je jaarruimte voor pensioenopbouw via een lijfrente, en de timing van investeringen in verband met de investeringsaftrek. Beide verlagen je belastbare winst en werken door in de vrijstelling. Zie Investeringsaftrek 2027 en Belastingplan 2027 voor de DGA.