Productaansprakelijkheidscheck: wie betaalt als je product schade veroorzaakt in de EU?

Wie betaalt, in welke situatie

De volgorde waarin de gedupeerde kan claimen volgens artikel 8 van Richtlijn (EU) 2024/2853, voor producten die na 9 december 2026 voor het eerst in de EU te koop worden aangeboden. De maker is altijd aansprakelijk. De andere bedrijven zijn aansprakelijk naast de maker, en de gedupeerde kiest bij wie hij claimt.

Wat er verandert op 9 december 2026

• Software, apps, besturingssystemen en AI-systemen tellen als product. Digitale diensten die een product nodig heeft om te werken, zoals een gekoppelde app, horen erbij.
• Schade omvat overlijden en letsel, inclusief medisch erkende schade aan de geestelijke gezondheid, schade aan privé-eigendom, en het vernietigen of beschadigen van privégegevens.
• Elke euro zaakschade telt. De drempel van €500 uit de oude regels is weg.
• De rechter kan het aansprakelijke bedrijf opdragen bewijs te geven. Hij vermoedt dat het product gebrekkig is als het bedrijf dat bewijs achterhoudt, als het product verplichte veiligheidsregels schendt of als het een duidelijke storing vertoont.
• Een ontbrekende beveiligingsupdate die binnen de macht van de maker lag, telt als gebrek.
• De gedupeerde heeft drie jaar om te claimen nadat hij de schade, het gebrek en het aansprakelijke bedrijf kent. Het recht om te claimen eindigt tien jaar nadat het product op de markt kwam, of na 25 jaar bij letsel dat laat zichtbaar wordt.
• De aansprakelijkheid tegenover de gedupeerde is onbeperkt. Een contractbepaling die haar beperkt of uitsluit is nietig.

Waarom magazijnen in de EU dit nu raakt

Sinds 1 november 2026 rekent de douane in de EU een afhandelingsvergoeding van €2 per productsoort op pakketten aan consumenten van buiten de EU, boven op het douanerecht van €3 per productsoort op pakketten tot €150. Voor veel verkopers is het nu goedkoper om voorraad in een EU-magazijn te houden en van daaruit te verzenden. De Douane meldde op 13 oktober 2026 dat het aantal regels in e-commerceaangiften in augustus en september 2026 ongeveer 70% lager was dan een jaar eerder, terwijl de gewone invoeraangiften met 43% stegen. Bedrijven voeren in bulk in, slaan de goederen op in de EU en verkopen van daaruit.

Vanaf 9 december 2026 kunnen die magazijnen aansprakelijk zijn voor de goederen in hun stellingen, telkens als een importeur en een gemachtigde vertegenwoordiger in de EU voor die verkoper ontbreken. Een magazijn dat naar die naam vraagt voordat het een pallet aanneemt, beschermt zichzelf, en een verkoper die de naam kan geven, houdt zijn plek in het magazijn.

Nederland, Duitsland en de andere EU-landen

De richtlijn geldt op dezelfde manier in alle 27 EU-landen, en in Noord-Ierland via het Windsor-kader. Elk land moet uiterlijk 9 december 2026 zijn eigen wet klaar hebben. De Duitse Bondsdag nam de Duitse wet, het Gesetz zur Modernisierung des Produkthaftungsrechts, op 8 oktober 2026 aan. In Nederland nam de Tweede Kamer de Implementatiewet richtlijn herziening productaansprakelijkheid (Kamerstuk 36906) op 15 oktober 2026 als hamerstuk aan, en de Eerste Kamer is van plan haar op 10 november 2026 aan te nemen. De Nederlandse wet gaat in op een bij koninklijk besluit te bepalen datum.

Noorwegen, IJsland en Liechtenstein volgen zodra de richtlijn is opgenomen in het verdrag over de Europese Economische Ruimte. Het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland en Turkije hebben eigen wetten, maar een maker uit die landen die in de EU verkoopt, valt voor die verkopen onder de nieuwe EU-regels.

Veelgestelde vragen