Wat is lijfrente?
Een lijfrente is een fiscaal vriendelijke pensioenvoorziening voor iedereen die het pensioen zelf regelt, los van een werkgever — perfect voor ZZP en eigenaar-werknemer van een eigen BV (DGA). Je stort jaarlijks een bedrag (de jaarruimte), trekt het af van je belastbaar inkomen, en krijgt later een periodieke uitkering vanaf je pensioendatum.
Hoe bereken je de jaarruimte 2026?
De formule:
Jaarruimte = (13,646% × (premiegrondslag)) - factor A - eventuele FOR-toename
Of in mensentaal:
- Premiegrondslag = je bruto winst (na zelfstandigenaftrek en MKB-vrijstelling) min €17.226 (drempel 2026).
- Factor A = pensioenaangroei via werkgever (voor ZZP-ers normaal €0).
- FOR-toename = oude regeling; doteren is per 2023 definitief gestopt.
Maximum jaarruimte 2026: €36.072 (dit bedrag is meteen het aftrekplafond voor één jaar).
Rekenvoorbeeld: ZZP met €60.000 winst
- Bruto winst: €60.000
- Zelfstandigenaftrek: -€1.200
- Een korting van 12,7% op de winst (de MKB-winstvrijstelling): -€7.074
- Belastbare winst: €51.726
- Premiegrondslag: €51.726 - €17.226 = €34.500
- Jaarruimte: 13,646% × €34.500 = €4.708
Door dit bedrag te storten in een pensioenpotje bij een bank of verzekeraar (een lijfrente), verminder je je belastbaar inkomen met €4.708 — bij 37,56% IB-tarief is dat €1.687 belastingvoordeel.
Reserveringsruimte: jaren inhalen
Bleef in eerdere jaren een deel van je jaarruimte onbenut? Dan kun je dat tot 10 jaar terug inhalen via de reserveringsruimte. Maximum reserveringsruimte 2026: €42.108.
Dit is vooral interessant als je pas later in je carrière begint met pensioen opbouwen — je kunt grote bedragen aftrekken in één jaar.
Waar stort je de premie?
Drie hoofdcategorieën:
- Lijfrenteverzekering: bij verzekeraar (Aegon, ASR, NN). Stabiel, zekerheid van uitkering.
- Lijfrentebeleggingsrecht (lijfrente-bankspaarproduct): bij bank (ABN, Brand New Day, ASN, Meesman). Lagere kosten, beleggen tegen hogere rendementen.
- Lijfrentespaarrekening: spaarvariant met geblokkeerde rekening. Lager rendement maar gegarandeerd.
Voor de meeste ZZP-ers is een lijfrentebeleggingsrecht de slimste keus — lagere kosten dan verzekeraars, hogere rendementen dan sparen.
Uitkering: hoe werkt het?
Vanaf je pensioendatum (typisch AOW-leeftijd of 5 jaar eerder) krijg je een periodieke uitkering. Drie hoofdvormen:
- Tijdelijke lijfrente: vaste duur (5-20 jaar), hoger maandbedrag.
- Levenslange lijfrente: tot overlijden, lager maandbedrag maar zekerheid.
- Combinatie: deel tijdelijk hoger, deel levenslang lager.
De uitkering wordt belast in box 1 als inkomen. Dit is meestal lager belast dan tijdens je werkzame leven (lager IB-tarief op pensioenleeftijd).
Lijfrente vs. FOR vs. pensioen-BV
| Optie | Voor wie? | Voordelen | Nadelen |
|---|---|---|---|
| Lijfrente | ZZP, eenmanszaak | Belastingaftrek, flexibel | Geblokkeerd geld tot pensioen |
| FOR (Oudedagsreserve) | Eenmanszaak (alleen oude doteringen) | Was: aftrek terwijl het geld binnen de onderneming bleef | Doteren gestopt per 2023 |
| Pensioen-BV | De eigenaar-werknemer van een eigen BV (de DGA) | Vermogen blijft in onderneming | Opbouw gestopt sinds 2017 |
| Vermogen in holding | DGA | Volledige flexibiliteit | Belastingvoordeel ontbreekt |
Tips voor maximaal voordeel
1. Stort altijd minstens je jaarruimte
Onbenutte ruimte verdwijnt na 10 jaar. Voor de meeste ZZP-ers is dit €3.000-€6.000 per jaar — missen is direct geld weggooien.
2. Stort in december voor maximale aftrek
Storten vóór 31 december betekent aftrekbaar in dat jaar. In januari is laat: één jaar later belastingvoordeel.
3. Combineer met je reserveringsruimte
Heb je meerdere jaren gemist? Stort eens een groter bedrag (tot €42.108 in 2026) en haal de aftrek over verschillende jaren tegelijk binnen.
Goed om te weten: een lijfrente is uitgestelde belasting; de heffing schuift door naar later. Je betaalt later belasting over de uitkering. Maar omdat je dan meestal minder verdient (pensioen) en in een lager IB-tarief valt, is de uiteindelijke belasting meestal lager.
Voor DGA: de holding als pensioenvehikel
DGA’s zagen de pensioenopbouw in eigen beheer per 2017 eindigen (oude wetgeving uitgefaseerd). Slimmer alternatief: vermogen opbouwen in de holding. Voordelen:
- Volledige controle over inhoud en strategie.
- Beleggen via de holding tegen lagere belasting (VPB ~19% i.p.v. box 3).
- Bij overlijden gaan aandelen via successie naar erfgenamen.
Combineer holding-pensioen met lijfrente in privé voor optimaal effect.
Waar dit naartoe leidt
Deze vraag loopt door in DGA-Pensioen 2026, Pensioen opbouwen als ZZP’er (2026) en Een mailinglijst opbouwen en benutten.