Vijf opties voor inkomensbescherming
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV): een particuliere verzekering met de ruimste dekking.
- Broodfonds: vereniging van ondernemers die elkaar bij ziekte ondersteunen.
- Schenkkring: vergelijkbaar met broodfonds, vaak online en flexibeler.
- Vrijwillige UWV-verzekering: alleen mogelijk binnen 13 weken na het einde van je dienstverband.
- Zelf sparen: eigen buffer opbouwen.
Volledige vergelijking
| Criterium | AOV | Broodfonds | Schenkkring | UWV | Zelf sparen |
|---|---|---|---|---|---|
| Maximale uitkeringsduur | Tot AOW | 2 jaar | 2 jaar | WIA-tarieven (max ~75% loon) | Tot je geld op is |
| Maandkosten | Premie naar leeftijd, beroep en dekking | Vaste inleg, lager dan een AOV | Vaste inleg, vaak lager dan een broodfonds | Premie, hoger dan een AOV | Variabel |
| Premie aftrekbaar? | Ja | Buiten de aftrek | Buiten de aftrek | Ja | N.v.t. |
| Uitkering belast? | Ja (box 1) | Belastingvrij (gift) | Belastingvrij (gift) | Ja (box 1) | Eigen geld |
| Medische keuring | Ja | Afwezig | Afwezig of licht | Afwezig | Afwezig |
| Verplichte vergaderingen | N.v.t. | Ja, een paar keer per jaar | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t. |
| Voldoet aan de opt-out van de toekomstige verplichte AOV? | Mogelijk | Valt erbuiten | Valt erbuiten | Mogelijk | Valt erbuiten |
Hoeveel heb je per maand nodig?
Tel je vaste lasten per maand bij elkaar op.
- Huur/hypotheek: €1.000-1.800
- Boodschappen, energie, water: €600-900
- Verzekeringen, abonnementen: €300-500
- Vervoer (auto/OV): €200-400
- Minimum maandelijks nodig: €2.100-3.600
Wil je minimaal €2.500 tot €3.000 netto per maand, dan heb je meestal een AOV nodig met een verzekerd jaarinkomen van €36.000 tot €40.000.
Strategie 1: alleen broodfonds (goedkoop, beperkt)
Voor wie: jonge ondernemers met een partner met vast inkomen en lage vaste lasten.
Risico: ben je langer dan 2 jaar ziek, dan verlies je je inkomen. Van de langdurig zieken is 20% na 2 jaar nog steeds ziek.
Kosten: een vaste maandelijkse inleg, lager dan een AOV-premie.
Strategie 2: alleen AOV (volledig dekken)
Voor wie: ondernemers met een hypotheek en een gezin, bij wie een buffer en een partnerinkomen ontbreken.
Voordeel: volledige dekking tot de AOW-leeftijd. De premie is aftrekbaar.
Kosten: een premie die afhangt van leeftijd, beroep, verzekerd bedrag en wachttijd. Na fiscale aftrek betaal je netto minder.
Strategie 3: broodfonds + AOV met wachttijd 2 jaar
De combinatie die voor de meeste ondernemers het beste is:
- Het broodfonds dekt de eerste 2 jaar (relatief goedkoop, vrij van medische keuring).
- Een AOV met wachttijd 2 jaar dekt de periode daarna tot de AOW-leeftijd. De premie is veel lager dan bij een AOV vanaf dag 1.
Kosten: de inleg voor het broodfonds plus een AOV-premie die door de wachttijd van 2 jaar lager is. Deze combinatie kan voldoen aan de opt-out van de toekomstige verplichte AOV, als de AOV aan alle eisen uit het wetsvoorstel voldoet.
Strategie 4: zelf sparen (alleen met een grote buffer)
Voor wie: ondernemers met €200.000 of meer aan direct beschikbaar vermogen, of met een partner met een hoog inkomen.
Als 35-jarige heb je minimaal €1 miljoen op de bank nodig om 30 jaar lang €30.000 per jaar inkomen te hebben. Voor de meeste ondernemers is dat onhaalbaar.
Wat gebeurt er met de verplichte AOV?
De Wet basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (Wet BAZ) is nog een voorstel. Het wetsvoorstel ligt sinds 24 maart 2026 bij de Tweede Kamer. De verplichte verzekering start op zijn vroegst op 1 januari 2030. Dit staat nu in het wetsvoorstel:
- De premie wordt een percentage van de winst (waarschijnlijk 6 tot 8%).
- Er komt een opt-out voor wie al een AOV heeft.
- Broodfondsen vallen buiten de opt-out-criteria.
- Een bestaande AOV moet aan drie eisen voldoen. De AOV dekt tot de AOW-leeftijd en heeft een wachttijd van maximaal 2 jaar. De AOV moet uitkeren als je door ziekte met werk minder dan het minimumloon kunt verdienen.
Beslissen in 5 vragen
- Heb je een partner met een vast inkomen of een buffer van €100.000 of meer? Dan kan een broodfonds genoeg zijn.
- Heb je een hypotheek of vaste lasten boven €2.000 per maand? Dan heb je minimaal een AOV nodig.
- Ben je ouder dan 50 en doe je lichamelijk werk? Kies dan een AOV met een korte wachttijd.
- Heb je een ziektegeschiedenis? Dan kan een verzekeraar je uitsluiten van een AOV. Een broodfonds kan dan nog wel.
- Wil je weinig administratie en vrij zijn van verplichte vergaderingen? Kies dan een AOV (online af te sluiten).
Bijna alle adviseurs op vergelijkingssites voor AOV's verkopen zelf ook AOV's. Kijk dus kritisch naar het advies dat een AOV altijd nodig is. Voor veel ondernemers is een broodfonds met een AOV met lange wachttijd voordeliger dan een dure volledige AOV.
Welke keuze maak je bij €60.000 winst?
Het voorbeeld: 35 jaar, partner met vast inkomen, hypotheek €1.500 per maand, gezond, werkt in de IT.
Een passende keuze is een broodfonds plus een AOV met een wachttijd van 2 jaar. De AOV dekt €30.000 per jaar tot de AOW-leeftijd. De AOV-premie is fiscaal aftrekbaar.
Bij ziekte:
- De eerste 2 jaar: een uitkering uit het broodfonds van €1.500 tot €2.500 per maand (belastingvrij).
- Vanaf jaar 3 tot de AOW-leeftijd: een AOV-uitkering van €30.000 per jaar, dus €2.500 per maand (belast als inkomen).
Zo ben je volledig gedekt voor minder geld dan met een volledige AOV.
Meer over dit onderwerp
Lees ook Cyberverzekering MKB en ZZP 2026, Arbeidsongeschiktheidsverzekering ZZP 2026 en Beroepsaansprakelijkheidsverzekering ZZP 2026.