Waarom je een ondernemingsplan schrijft
In een ondernemingsplan leg je je eigen bedrijf uit. Wie is je klant? Wat lever je? Waar verdien je aan? Wat heb je per maand nodig om van te leven? Als je dat opschrijft, zie je waar je plan nog zwak is. Dan kun je dat oplossen voordat het je geld kost.
Ook anderen vragen om je plan. De gemeente vraagt erom bij een aanvraag voor bijstand voor zelfstandigen (Bbz). Een bank vraagt erom bij een lening, en soms ook een verhuurder van bedrijfsruimte. Met een duidelijk plan maak je bij hen meer kans.
De zeven vaste onderdelen
- Samenvatting: één A4 met de hoofdpunten van je plan.
- De ondernemer: jouw achtergrond, motivatie en ervaring.
- Product of dienst: wat je levert en voor welke klant.
- Markt en concurrentie: je doelgroep en de bestaande concurrenten.
- Marketing en sales: hoe klanten je vinden en bij je kopen.
- Organisatie en rechtsvorm: hoe je het juridisch regelt.
- Financieel plan: de getallen in vier delen.
Het financieel plan in vier delen
Hier voelen de meeste starters weerstand. Toch is dit het belangrijkste deel van je plan.
- Investeringsbegroting: wat heb je eenmalig nodig om te starten? Apparatuur, voorraad, website, eerste marketing.
- Financieringsbegroting: waar komt dat geld vandaan? Eigen middelen, microkrediet, Bbz of een lening.
- Exploitatiebegroting: je verwachte omzet en kosten per maand en per jaar, voor drie jaar vooruit.
- Persoonlijke begroting: wat heb je netto per maand nodig om van te leven? Reken huur, boodschappen, verzekeringen en pensioenopbouw mee.
Werk in scenario’s
Reken je omzet door in drie scenario's. In een voorzichtig scenario verdien je de eerste zes maanden weinig. In een realistisch scenario bouw je je omzet geleidelijk op. Het optimistische scenario geldt als alles meezit. Aan het verschil tussen de drie zie je hoe gevoelig je plan is voor tegenslag.
Pas op met aannames over marketing en over hoeveel geïnteresseerden klant worden. Veel starters overschatten hoe snel een eerste klant betaalt. Reken liever met een lange aanloop.
Belasting in je plan
Reken in je financieel plan met de tarieven van 2026. Met een eenmanszaak betaal je belasting in box 1: 35,75% tot €38.883, 37,56% tot €78.426 en daarboven 49,5%. Over je winst krijg je een paar voordelen. Met de MKB-winstvrijstelling krijg je 12,7% korting op je winst. De zelfstandigenaftrek is een vaste aftrekpost van €1.200. Als starter krijg je in 2026 ook de startersaftrek van €2.123 extra, hooguit drie keer in je eerste vijf jaar. Het kabinet stelt voor die in 2027 te verlagen naar €10 en per 2028 af te schaffen (de wet moet nog worden aangenomen). Voor die aftrekposten moet je minstens 1.225 uur per jaar aan je bedrijf werken (het urencriterium).
Reken ook de bijdrage voor de Zorgverzekeringswet mee (ZVW, 4,85% voor zelfstandigen) en spaar voor je inkomstenbelasting. Als vuistregel zet je bij elke factuur ongeveer een derde apart voor BTW en belasting samen.
Voor wie je schrijft
Pas de toon van je plan aan de lezer aan. Schrijf je het plan voor jezelf, dan mag het ruw zijn. Een bank kijkt vooral of je de lening kunt terugbetalen en welke zekerheden je hebt. Een gemeente let bij een Bbz-aanvraag vooral op de levensvatbaarheid van je bedrijf en op je motivatie. Maak één basisversie en pas de samenvatting per lezer aan.
Drie veelvoorkomende fouten
- Te grote omzetaannames. Reken liever voorzichtig.
- Vage marketingparagraaf. Beschrijf precies hoe je klanten bereikt, bijvoorbeeld via social media, via partners of door mensen zelf te benaderen.
- Persoonlijke begroting overslaan. Weet je wat je netto per maand nodig hebt, dan weet je ook wat je moet verdienen.
Tijd die je ervoor uittrekt
Reken op een à twee weken voor een eerste serieuze versie, naast je andere werk. In de eerste dagen loop je vaak vast op het marktonderzoek. Voor het financieel plan heb je meer tijd nodig dan je denkt. Trek voor de cijfers ook een week uit. Je kunt bijvoorbeeld vier weken lang elke ochtend twee uur aan je plan werken.
De eerste stap
Begin met de samenvatting van één A4. Beschrijf op die ene pagina je hele bedrijf. Lukt dat goed, dan kun je aan de rest beginnen. Blijft het lastig, dan weet je waar je eerst aan moet werken.
In Holdwise Academy vind je sjablonen en rekenmodellen voor je ondernemingsplan. Er is ook een financieel plan met kant-en-klare formules.
Verder lezen
Zie ook SEO voor starters, Contentmarketing voor starters en Subsidies voor starters en MKB (2026).