Wat is de regeling voor bedrijfsoverdracht binnen de familie (de BOR)?
De Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) is een vrijstelling van schenk- en erfbelasting bij overdracht van een onderneming aan een familielid (of ander aangewezen persoon). Doel: voorkomen dat ondernemingen bij overdracht ten onder gaan aan belastingdruk.
Wijzigingen 2025 en 2026 in één overzicht
| Aspect | Tot 2024 | Vanaf 2025/2026 |
|---|---|---|
| Volledige vrijstelling tot | €1.325.253 | €1.500.000 (2025); €1.534.500 (2026) |
| Vrijstellingspercentage daarboven | 83% | 75% (2025 en 2026) |
| Voortzettingstermijn | 5 jaar | 3 jaar |
| Bezitseis schenker | 5 jaar (overlijden), 5 jaar (schenking) | 5 jaar (overlijden), 3 jaar (schenking) |
| Minimum leeftijd verkrijger bij schenking | Geen | 21 jaar |
| de regeling voor bedrijfsoverdracht binnen de familie (BOR) voor verhuurd vastgoed | Mogelijk in bepaalde gevallen | Veel beperkter |
Hoe werkt de vrijstelling?
Bij overdracht van een onderneming wordt de waarde gesplitst:
- Eerste €1.534.500 (2026): 100% vrijgesteld van schenk- of erfbelasting.
- Daarboven: 75% vrijgesteld (2026, was 83% in 2024).
- De resterende 25% (2026) wordt belast tegen het normale schenk- of erfbelastingtarief.
Rekenvoorbeeld 1: BV met waarde €1.000.000
Vader schenkt zijn BV (waarde €1.000.000) aan zijn dochter. Door BOR:
- Vrijgesteld: €1.000.000 (volledig onder de eerste schijf).
- Belast: €0.
- Schenkbelasting: €0 (buiten de BOR: ca. €200.000).
Rekenvoorbeeld 2: BV met waarde €3.000.000
Vader laat zijn BV (waarde €3.000.000) na aan zoon. Door BOR:
- Eerste €1.534.500: 100% vrijgesteld → belastingvrij.
- Resterende €1.465.500: 75% vrijgesteld → €1.099.125 belastingvrij; €366.375 belast.
- Erfbelasting kind: 10% over eerste €152.368, 20% daarboven (vrijstelling kind €25.187 in 2026).
- Berekening: €15.237 (10%-schijf) + €37.764 (20%-schijf) = ±€53.000 erfbelasting.
- Buiten de BOR: ±€580.000 erfbelasting.
- Voordeel BOR: ±€527.000.
Voorwaarden om gebruik te maken van BOR
Voor de schenker/erflater
- Bezitseis: 1 jaar bij overlijden, 3 jaar bij schenking (was 5 jaar).
- De onderneming moet daadwerkelijk een actieve onderneming drijven (een pure beleggings-BV valt af).
Voor de verkrijger
- Minimum leeftijd 21 jaar bij schenking (nieuw vanaf 2025).
- Voortzettingstermijn: 3 jaar ondernemingsactiviteit voortzetten (was 5 jaar).
- De eerste 3 jaar blijft alles intact: verkoop, liquidatie en ombouw naar een beleggings-BV zijn uitgesloten.
Beleggingsvermogen vs. ondernemingsvermogen
Slechts een deel van het vermogen kwalificeert voor BOR. Onderscheid:
- Ondernemingsvermogen: activa die nodig zijn voor de bedrijfsuitoefening (machines, voorraden, debiteuren, kantoor, deelnemingen).
- Beleggingsvermogen: overtollige liquide middelen, beleggingen, verhuurd vastgoed, leningen aan derden.
Alleen het ondernemingsvermogen kwalificeert voor BOR. Beleggingsvermogen wordt belast tegen volledige tarieven.
Verhuurd vastgoed: belangrijkere wijziging in 2026
Sinds 2024 wordt verhuurd vastgoed (bijvoorbeeld een bedrijfspand dat verhuurd is aan derden) standaard als beleggingsvermogen aangemerkt. Eerder kon dit in sommige gevallen als ondernemingsvermogen kwalificeren.
Voor BV’s met substantieel onroerend goed in beleggingsverhuur betekent dit een veel kleinere BOR-besparing dan vroeger.
Voortzettingstermijn: 3 jaar verplicht
Na overdracht moet de verkrijger de onderneming 3 jaar voortzetten. Bij schending:
- BOR wordt geheel of gedeeltelijk teruggetrokken.
- Schenk- of erfbelasting wordt alsnog opgelegd, plus belastingrente.
Wat telt als ‘voortzetting’:
- Onderneming blijft bestaan en actief.
- Bedrijfsactiviteiten worden continu uitgevoerd.
- Volledige verkoop of liquidatie is uitgesloten.
Wat buiten de schending valt:
- Reorganisatie binnen de groep.
- Inbreng in een nieuwe BV-structuur.
- Gedeeltelijke verkoop met behoud van controle.
Goed om te weten: het verschil tussen volledige BOR-vrijstelling en nul vrijstelling kan honderdduizenden euro’s bedragen. Bij elke geplande overdracht (zelfs als je 60 bent) is het slim om nu al een belastingadviseur te raadplegen.
Strategische tips voor BOR-optimalisatie
1. Schenk in delen
In plaats van alles in één keer over te dragen, kun je strategisch schenken in delen — bijvoorbeeld 10% per jaar over 10 jaar. Hiermee kun je meerdere keren de eerste €1.534.500 vrijstelling gebruiken? Nee: deze geldt per persoon in plaats van per schenking. Wel vermindert het beleggingselement door waarde-aangroei in de tussentijd.
2. Holding-structuur opzetten vóór overdracht
Een holding-werkmaatschappij setup biedt flexibiliteit bij overdracht. Werkactiviteiten in werk-BV; vermogen verdelen via holding. Dit moet wél 3 jaar vóór de overdracht gebeuren (bezitseis).
3. Beleggingsvermogen scheiden
Als je BV grote liquide middelen of beleggingen heeft, overweeg deze vóór de overdracht uit te keren of te splitsen. Anders blijven ze buiten de BOR-vrijstelling.
4. Voortzettingstermijn serieus nemen
3 jaar is overzichtelijk, maar een verkeerde reorganisatie kan het terugnemen activeren. Plan vooruit en betrek je belastingadviseur bij wijzigingen na overdracht.
Opvolging binnen de familie is ook een overname
Fiscaal is de bedrijfsopvolgingsregeling het bijzondere spoor; praktisch blijft het een gewone overname, met dezelfde stappen. De waarde bepaal je zoals bij elke overdracht — zie bedrijfswaarde bepalen — en de opvolger doorloopt hetzelfde pad als elke koper: het stappenplan bedrijf overnemen, inclusief het boekenonderzoek. Neemt een kind het bedrijf over waar het al werkt, dan is dat in de kern een overname van binnenuit — met de vrijstelling van deze regeling als fiscale bonus bovenop.