1. Bepaal je rechtsvorm voordat je begint
De meeste starters kiezen voor een eenmanszaak. Dat is gratis, simpel en fiscaal vrijwel altijd de beste keuze zolang je winst onder de €115.000 per jaar blijft. Je betaalt inkomstenbelasting over je winst en hebt recht op ondernemersaftrekken.
Een BV is pas interessant als je structureel meer verdient, je aansprakelijkheid wil beperken of je al weet dat je het bedrijf ooit wil verkopen. De extra kosten van een BV (€3.000–€8.000 per jaar aan administratie) wegen pas op bij hogere winsten.
2. KVK-inschrijving: zo werkt het
Inschrijven bij de Kamer van Koophandel is verplicht voordat je mag factureren. Gelukkig is het tegenwoordig gratis en kan het snel.
Wat heb je nodig?
- Een geldig legitimatiebewijs (paspoort of ID-kaart)
- Je adresgegevens (woonadres of zakelijk adres)
- Een SBI-code — de code die jouw bedrijfsactiviteit omschrijft
- Een bedrijfsnaam (mag gelijk zijn aan je eigen naam)
Stap voor stap
- Maak een afspraak via kvk.nl — kost €0 per 2024
- Kies je rechtsvorm (eenmanszaak, vof, bv, etc.)
- Ga naar het KVK-kantoor met je legitimatie
- Ontvang direct je KVK-nummer
- De KVK meldt je automatisch aan bij de Belastingdienst
- Binnen 2 weken ontvang je je btw-nummer per post
3. BTW-nummer en btw-aangifte
Als ZZP-er ben je in de meeste gevallen btw-plichtig. Je rekent 21% btw op je facturen (of 9% voor sommige diensten), draagt dit af aan de Belastingdienst en kunt btw op zakelijke inkopen terugvragen.
Kleineondernemersregeling (KOR)
Verwacht je een jaaromzet onder de €20.000? Dan kun je kiezen voor de KOR. Je hoeft dan geen btw te berekenen op je facturen en geen btw-aangifte te doen. Nadeel: je kunt ook geen btw terugvragen op kosten. Nuttig voor starters met lage omzet of particuliere klanten.
Btw-aangifte: kwartaal of maand?
- De meeste ZZP-ers doen kwartaalaangifte — eens per drie maanden
- Deadline: uiterlijk de laatste dag van de maand na afloop van het kwartaal
- Bij hoge omzet kan de Belastingdienst maandaangifte verplichten
- Vergeet nooit aangifte te doen, ook als je nul te betalen hebt
4. Jouw uurtarief bepalen
Een van de meest gemaakte fouten: te laag prijzen uit angst voor geen opdrachten. Met een te laag tarief loop je inkomsten mis die je nodig hebt voor belasting, pensioen en droge periodes.
De basisberekening
Een eenvoudige vuistregel: neem het netto jaarsalaris dat je wil verdienen, tel belasting en kosten op, en deel door het aantal declarabele uren per jaar.
Wat verdienen andere ZZP-ers?
| Sector | Laag | Gemiddeld | Hoog |
|---|---|---|---|
| IT / Development | €65 | €95 | €150+ |
| Marketing / Communicatie | €50 | €75 | €110 |
| Finance / Advies | €70 | €110 | €180+ |
| Design / Creatie | €45 | €70 | €110 |
| Zorg / Coaching | €40 | €65 | €100 |
| Techniek / Bouw | €40 | €60 | €90 |
5. Verzekeringen: wat heb je nodig?
Als ZZP-er ben je voor niks automatisch verzekerd. Dat klinkt eng, maar het geeft je ook de vrijheid om precies te kiezen wat je nodig hebt.
Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
Dit is verreweg de belangrijkste verzekering. Als je door ziekte of een ongeluk niet meer kunt werken, stopt je inkomen. Een AOV keert maandelijks een bedrag uit zolang je arbeidsongeschikt bent. Kosten: afhankelijk van je leeftijd, beroep en gewenste dekking — reken op €80–€300 per maand.
Aansprakelijkheidsverzekering (AVB)
Dekt schade die je aan derden toebrengt — bijvoorbeeld als je bij een klant iets beschadigt. Goedkoop (€10–€30 per maand) en vrijwel altijd de moeite waard.
Beroepsaansprakelijkheidsverzekering
Noodzakelijk als je advies geeft of diensten levert waarbij fouten grote schade kunnen veroorzaken. Denk aan IT, finance, juridisch advies, architectuur.
6. Je eerste klanten vinden
De meeste starters onderschatten hoe lang het duurt om een stabiel klantenbestand op te bouwen. Plan dit bewust en begin er vroeg mee.
Waar beginnen de meeste ZZP-ers?
- Vorige werkgever: veel starters beginnen als freelancer bij hun oude werkgever. Logisch startpunt, maar bouw ook snel andere klanten op.
- LinkedIn: zorg voor een professioneel profiel met duidelijke positionering. Post regelmatig over je vakgebied.
- Netwerk: vertel iedereen wat je doet. De meeste opdrachten komen via via.
- Intermediairs / platforms: voor IT, zorg en finance zijn er veel platforms die ZZP-ers koppelen aan opdrachten.
- Eigen website: niet verplicht om te starten, maar op de langere termijn onmisbaar voor vindbaarheid.
7. Belasting als ZZP-er: wat betaal je?
Als ZZP-er in een eenmanszaak betaal je inkomstenbelasting over je belastbare winst. Dat is je omzet minus aftrekbare kosten en ondernemersaftrekken.
Ondernemersaftrekken in 2026
- Zelfstandigenaftrek: €2.223 — alleen als je minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming besteedt
- Startersaftrek: extra €2.123 in je eerste drie aangifte-jaren als startende ondernemer
- MKB-winstvrijstelling: 12,03% van je winst na aftrekken is vrijgesteld van belasting
Belastingtarieven 2026
- Tot €76.817: 35,82% inkomstenbelasting
- Boven €76.817: 49,50% inkomstenbelasting
- Heffingskortingen verlagen je te betalen belasting verder
8. Administratie bijhouden
Je bent wettelijk verplicht een administratie bij te houden en die zeven jaar te bewaren. In de praktijk hoef je daarvoor geen accountant te zijn.
Wat je minimaal bijhoudt
- Alle inkoopfacturen en bonnen
- Alle verkoopfacturen (met BTW-nummer, datum, omschrijving)
- Je bankafschriften
- Rittenadministratie als je zakelijk rijdt
- Urenregistratie (verplicht voor zelfstandigenaftrek: minimaal 1.225 uur)
Welke software?
Voor starters werkt MoneyBird of SnelStart prima. Beide zijn betaalbaar (€10–€25 per maand) en doen automatisch de btw-berekening. Je kunt ook kiezen voor een boekhouder die de hele administratie overneemt voor €100–€200 per maand.
9. De vijf meest gemaakte fouten als starter
1. Te laag tarief hanteren
Uit angst voor geen opdrachten prijzen starters zichzelf te laag. Een te laag tarief is moeilijk te verhogen en trekt soms de verkeerde klanten aan.
2. Geen zakelijke rekening openen
Niet verplicht voor een eenmanszaak, maar wel sterk aanbevolen. Het scheidt privé en zakelijk, maakt je administratie makkelijker en ziet er professioneler uit.
3. Vergeten btw-aangifte te doen
De Belastingdienst stuurt geen herinnering. Stel een herinnering in je agenda of gebruik boekhoudsoftware die je automatisch herinnert.
4. Geen pensioenopbouw
Als ZZP-er bouw je geen pensioen op via een werkgever. Je moet dit zelf regelen — via een lijfrente of bankspaarrekening. Hoe eerder je begint, hoe beter.
5. Alle eieren in één mandje
Als je maar één grote klant hebt en die stopt, ben je kwetsbaar. Zorg altijd voor spreiding in je klantenbestand.